جامعه محترم علم، فناوری، و نوآوری؛ و همکاران ارجمند
سلام گرم و صمیمی من را پذیرا باشید.
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در طول بیش از نیم قرن فعالیت خود، حرکتی روبه رشد و اثربخش را تجربه کرده است. چه زمانی که به عنوان مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران فعالیت میکرده، چه اکنون که به عنوان تنها پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران به نقشآفرینی خود ادامه میدهد. ایرانداک امروز یک جزء جدائی ناپذیر از نظام علم، فناوری و نوآوری کشور است. نظامی که علم را با عمل و عمل را با تاثیر درهم آمیخته است. در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، انجام فعالیتها با کارهای روزانه پژوهشگران گره خورده است. به همین دلیل، توقف حتی یک ساعته کارهای آن قابل تصور نیست. همین یکپارچگی اقدامهای ما با عملکرد نظام علم و فناوری کشور مسئولیت من و همکارانم را سنگینتر کرده است.
ایجاد دسترسی پژوهشگران به منابع علمی، کمک به سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری، گسترش مرز دانش در حوزه علوم و فناوری اطلاعات، توسعه راهحلهای نوآورانه برای حل مسائل از جمله دستورکارهای اصلی پژوهشگاه به شمار میرود. در سال 1403، در پژوهشگاه علوم و فناوری ا طلاعات ایران، همانند سالهای پیشین به سه حوزه مهم به صورت ویژه توجه شد: الف. توسعه محتوا، سازماندهی و تسهیل دسترسی پژوهشگران به منابع علمی، ب. اجرای قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی، ج. توسعه ارتباط پژوهشگاه با جامعه و صنعت. تحقق این ماموریتها نیازمند همکاران توانمند و متعهد، زیرساختهای مستحکم، و فضای همکاری همدلانه بوده است.
در سال 1403، پژوهشگاه در یک فضای همدلیِ مثال زدنی همچنان به توسعه روابط ملی و بینالمللی خود اهتمام ورزید، امضای تفاهمنامه با همتایان و شرکای داخلی و دانشگاههای عراق، و اقدام برای عضویت در نهادهای تخصصی بینالمللی که تاثیر این تفاهمنامهها در سال 1404 به صورت ویژه خود را نشان خواهد داد. برای توسعه محتوا و تسهیل دسترسی در سال 1403، فهرستگان کتابخانههای دانشگاهی (ALN)، سامانه انتشارات دانشگاهی (SAD)، سامانه نشریات دسترسی آزاد ایران (DOAJI) راه اندازی شد و خودکارسازی سازماندهی حدود 440 هزار پایاننامه باقیمانده در طول سالیان به اتمام رسید. در کنار آن معماری یکپارچهسازی محتواهای گوناگون در یک شبکه نظام یکپارچه آمادهسازی شد. تسویه بخش عمده بدهی معوقه دانشگاهها به ناشران بینالمللی و ایجاد دسترسی پایگاههای ساینس دایرکت، اسکوپوس و اسکوپوس هوشمند و ایجاد ردیف متمرکز بودجه برای اولین بار در طول تاریخ علم ایران از جمله فعالیتهای ایرانداک بوده است.
برای اجرای قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی، در کنار اصلاح آییننامه اجرایی در هیات محترم دولت، در سال 1403 ارتباطات گستردهای با نهادهای مربوطه برقرار گردید و افزون بر آن، ارتقای قابلیت سامانههای همانندجویی و توسعه ارتباط با دانشگاهها و موسسات آموزش عالی در دستور کار جدی قرار گرفت. ایجاد دستورکار مشارکت جدی پژوهشگاه در حوزه فناوری به ویژه هوش مصنوعی به مثابه یک اقدام عملیاتی نگریسته شد. اکنون در پایان سال 1403 پژوهشگاه با دراختیار داشتن هفت آزمایشگاه، مرکز کارآفرینی و نوآوری، و مرکز رشد، به عنوان یک بازیگر زیستبوم نوآوری کشور مطرح است و در عرصه هوش مصنوعی با توسعه زیرساخت پردازشی و اقدامات ترویجی و توانمندسازی در زمره پیشتازان قرار دارد.
کانون اصلی توسعه ارتباط پژوهشگاه با جامعه و صنعت اعضای هیئت علمی توانمند و دلسِپار بوده است که در سال 1403 به ارتقا و نقشآفرینی خود ادامه دادند. اجرای طرحهای پژوهشی، انتشار یافتههای علمی، برگزاری کرسیهای نظریهپردازی، فعالیتهای نوآورانه آزمایشگاهی از جمله اقدامات مهم این عرصه به شمار میرود. مدارس آموزشی متنوع، نوآورانه و معطوف به نیازهای واقعی مخاطبان را باید همچنان پدیده عرصه مسئولیت اجتماعی پژوهشگاه در نظر گرفت که با قوت ادامه پیدا کرد. در کنار آن، برگزاری رویدادهایی مانند پنجمین کنفرانس شهر هوشمند ایران، هشتمین جایزه ملی فناوری اطلاعات و مشارکت در هفته علم ایران و عراق، ایجاد سازوکار ارائه خدمات مشاوره به کسب و کارها و افراد، انتشار و رونمایی از آثار علمی، برگزاری دیدارهای حضوری و بازدیدهای متقابل، و میزبانی نشستهای برخط و حضوری مرتبط با ماموریتهای پژوهشگاه از جمله فعالیتهایی بود که پژوهشگاه را به یک کنشگر قابل اعتماد و پاسخگو تبدیل کرده است. این روند با اتمام کار طراحی و ایجاد اَپ موبایل ایرانداک تکمیل شده است. دستیابی به جایگاه مناسب از منظر رتبهبندیهای مرتبط با عملکرد، دولت الکترونیک و مانند آن نشان دهنده موفقیت مجموعه ماست.
بهرهوری و اثربخشی نکته کانونی فعالیتهای پژوهشگاه در این سالها بوده است. با توجه به نسبی و قابل تغییر بودن این شاخصها، حفظ جایگاه و ارتقای آن در سالهای بعد نیازمند تلاش بیشتر و نوآوری بیپایان است. به همین دلیل، بر آن هستیم که در سال 1404 ضمن رشد وضعیت کنونی، همچنان ارتقای بیشتری در کمّیت و کیفیت خدمات تجربه کنیم. در سال 1404 همچنان ایرانداک به عنوان مرجع پژوهشگران و نوآوران؛ منبع پژوهشهای اصیل، ارزشمند و کاربردی؛ پاسخگویی مسولیتپذیر؛ و بازوی اصلی سیاستگذاری در حوزه علم، فناوری و نوآوری در کشور خواهد بود.
در پایان ضمن قدردانی از همکاران پرکار و بهرهور پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و پشتیبانی همه جانبه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، همه سازمانهای ملی مرتبط با امور سیاستگذاری و اجرا، فرارسیدن بهار طبیعت در بهار قرآن کریم را شادباش می گویم و برای همگان آرزوی سلامت، سعادت، و سرفرازی دارم.
با آرزوی بهترینها
محمد حسنزاده
رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران
